Wat is hartcoherentie?

Wij hebben geleerd dat ons hart doet wat wij denken in de vorm van neurale signalen. Wat minder bekend is, is dat ons hart eigenlijk meer signalen naar onze hersenen stuurt in plaats van andersom! Deze signalen van ons hart hebben significante effecten op onze emoties en ook op hogere hersenfuncties zoals begrip, focus, geheugen en probleemoplossing. Oftewel, ons hart en onze hersenen communiceren constant beide kanten op.Connectie tussen hart en brein
Het effect van onze hartslag op ons brein is de laatste 40 jaar nauwelijks onderzocht. Vóór die tijd zijn alleen pieken van de hartslag over een korte tijdsduur onderzocht. Wetenschappers van het Heartmath Instituut zijn het effect van hartritmepatronen over een langere tijdsperiode en het effect op het functioneren van ons brein gaan onderzoeken.

De onderzoeksafdeling van Heartmath heeft laten zien dat verschillende hartritmepatronen (gestresst-een beetje gestresst-coherent)
effect hebben op ons cognitieve en emotionele functioneren. Gebleken is dat ons hart een chaotisch patroon laat zien als we gestresst zijn (of negatieve emoties hebben) met gevolgen voor onze hersenen, zoals beperkte mogelijkheden om helder te denken, herinneren, leren, redeneren en effectieve beslissingen te nemen (dit verklaart waarom we soms zo impulsief kunnen reageren als we onder hevige stress staan). De invloed van het hart tijdens stressvolle of negatieve emoties heeft ook een aanzienlijk effect op de emotionele processen in onze hersenen – het versterkt de emotionele ervaring van stress.hartcoherentie

Het meer coherente, stabiele, golvende patroon van het hartritme daarentegen dat zich tijdens positieve emoties vormt, heeft het tegenovergestelde effect – het versterkt positieve gevoelens en emotionele stabiliteit. Dit betekent dat als je leert je hartritme coherenter te maken door positieve gevoelens en emoties op te roepen, dat niet alleen voordeel oplevert voor je lichaam en geest, maar het heeft ook een duidelijk effect op hoe we denken, voelen, presteren en interpreteren.

 

Het ritme van je hart

Eens dacht met dat het hart altijd regelmatig sloeg. Wetenschappers en artsen weten echter dat dit helemaal niet het geval is en dat het juist zo is dat er steeds verschillende tijdspannes tussen de hartslagen zitten. Dit is volledig normaal – zelfs als het lichaam slaapt. Deze variatie in hartritme wordt HRV (heart rate variability) genoemd. In een grafiek (zoals bij de Emwave software) wordt zo’n 3 keer per seconde de gemiddelde hartslag gemeten en uitgezet in een lijngrafiek. Zo krijgt men een grafiek van het hartritme te zien.heart rate variability

 

De normale variatie tussen de hartslagen komt door het samenspel van de sympathische tak (versnelt hartslag) van het autonomisch zenuwstelsel en de parasympathische tak van dit stelsel (deze remt de hartslag af). Deze twee takken van het zenuwstelsel hebben een constante subtiele samenwerking en reageren op interne en externe factoren. De analyse van de HRV geeft dus inzicht in de functie van het autonome zenuwstelsel.

Een analyse van de hartslag bij een arts, geeft eigenlijk alleen informatie over de gemiddelde hartslag van een periode (meestal een minuut). De Emwave technologie laat veel meer zien. Namenlijk het patroon van je hartslag tijdens een bepaalde periode.

Waarom is HRV (Heart Rate Variability) belangrijk?

Wetenschappers en artsen beschouwen HRV als een belangrijke gezondheids- en fitheidsindicator. Het geeft eigenlijk de flexibiliteit aan van lichamelijke onderdelen en functies. Het reflecteert onze mogelijkheden om op stress en omgevingsomstandigheden te reageren. HRV geeft ook onze biologische leeftijd aan. Als we jong zijn hebben we een grotere variatie dan als we ouder zijn.

Een relatief lage varatie in de hartslag in een bepaalde leeftijdsgroep kan een indicator zijn voor gezondheidsproblemen in de toekomst. Veel ziektes en afwijkingen gaan gepaard met een lage HRV. Door de lichamelijke effecten van stress te verminderen (je HRV te verhogen) door regelmatig te oefenen met de Heartmath coherentie-verbeterende technieken, kun je je zenuwstelsel versterken en de natuurlijke herstelprocessen van je lichaam stimuleren.

Emoties en het ritmepatroon van je hart

Veel activiteiten zoals ademhaling, lichamelijke beweging en zelfs gedachten beïnvloeden je autonome zenuwstelsel. Onderzoek van Heartmath heeft aangetoond dat gevoelens en emoties de grootste invloed hebben op je hartvariatie.

Als je je gemiddelde hartslag elke seconde meet en deze achterelkaar zet in een lijngrafiek, krijg je een bepaald patroon. Dit patroon kan grillig en puntig zijn of vloeiend zijn, daarnaast kan de lijn een hoge of een lage variatie laten zien.

Als je de Emwave software gebruikt kun je direct zien hoe het patroon van je hartritme er uit ziet en hoe je gevoelens en emoties deze beïnvloeden. Dit vertelt ons tegelijkertijd hoe het met ons lichaam gaat.

In het algemeen geven emotionele stress – inclusief emoties als boosheid, frustratie en onrust – hartritmepatronen die grillig en chaotisch zijn: de HRV lijn zien er uit als onregelmatige puntige pieken en dalen. Wetenschappers noemen dit een incoherent hartritmepatroon. In je lichaam betekent dit dat je bloed nogal schoksgewijs door je aderen gepompt wordt, zo’n beetje als een schokkende auto met een koude motor! Je lichaam functioneert dan inefficiënt, en de organen werken slecht samen, vooral als dit vaak en lang achter elkaar gebeurt.

Maar als je positieve emoties hebt, zoals waardering, tevredenheid, blijheid, en liefde, krijg je juist een mooie vloeiende regelmatige lijn. Dit noemen we hartcoherenite. Je lichaam werkt dan ook heel efficiënt en alle organen werken harmonieus samen. Geen wonder dat positieve emoties zo goed voelen!

De grafiek hiernaast toont verschillende patrionen. De grafiek linksboven laat een incoherent patroon zien, de rechter een coherent patroon.

Coherent zijn weerspiegelt eigenlijk dat we ons beter voelen als onze hersenen en ons lichaam goed samenwerken en communiceren.

De Heartmath technieken werken positief bij:

  • stressklachten, zoals nekklachten, hoofdpijn, slecht slapen, vermoeidheid en onrust.
  • depressie
  • hoge bloeddruk
  • hart- en vaatziekten
  • kanker
  • diabetes

Daarnaast kunnen:

  • concentratie
  • leren
  • presteren
  • creativiteit
  • intuïtie

verbeterd worden als je regelmatig de Heartmath technieken gebruikt.

Het intelligente hart

Het hart is een bijzondere pomp en veel positieve invloeden van coherentie hebben te maken met het regelmatige rondpompen van het bloed. Het hart heeft echter historisch en cultureel over de hele wereld ook nog andere rollen en betekenissen. Wijsheid, inzicht, emotie zijn een aantal metaforen die wellicht een belangrijker rol spelen dan eerder gedacht. Recent hebben neurocardiologische wetenschappers ontdekt dat het hart een eigen zenuwstelseltje heeft dat een “Hart-brein” genoemd zou kunnen worden.

Dit “Hart-brein” bevat ongeveer 40.000 neuronen die het hart de mogelijkheid geven om onafhankelijk te voelen, informatie te zenden, beslissingen te nemen, en het hart heeft zelfs een soort geheugen. Kortom, het hart lijkt een werkelijk intelligent systeem te zijn. Onderzoek heeft ook laten zien dat het hart een soort hormonen- en neurotransmitterfabriek is die het lichaam én de geest behoorlijk beïnvloeden.

Eén van de hormonen die door het hart aangemaakt wordt is oxytocine, ook wel het “liefdeshormoon” genoemd. Er is al bewijs dat het krachtige electromagnetische veld van het hart een synchroniserende functie heeft in ons lichaam (en zelfs ook op anderen om ons heen) terwijl de wetenschap pas net is gestart de effecten van het electromagnetische veld te onderzoeken.

Onderzoek heeft ook laten zien dat het hart een sleutelpositie heeft in ons emotionele systeem. Wetenschappers hebben ontdekt dat het hart niet alleen reageert op emoties maar dat signalen die gegenereerd worden door het ritme van het hart een belangrijke rol spelen in de kwaliteit van onze emoties. Deze hartsignalen hebben ook een behoorlijke invloed op onze perceptie en de cognitieve functie van ons brein. Tenslotte heeft electrofysiologisch onderzoek dat door Heartmath is gedaan, aanwijzingen gegeven dat het hart een sleutelrol speelt bij onze intuitie. Er is op dit gebied nog te weinig onderzoek gedaan maar er zijn aanwijzingen dat de mythe dat een hart veel te maken heeft met gevoelens en inzicht, een wetenschappelijke basis heeft.

In Nederland wordt in toenemende mate ook onderzoek naar HRV en hartcoherentie gedaan. Hier vind u meer informatie over onderzoek en publicaties over hartcoherentie.

Je hartritmepatroon heeft invloed op de werking van je hersenen. Dit kun je zichtbaar maken met biofeedback apparatuur. Door een HRV-sensor (HRV is een afkorting voor Heart Rate Variability) aan je vinger te doen en deze aan te sluiten op een computer, kun je met behulp van bijvoorbeeld de Emwave2 software je Heart Rate Variability oftewel je hartritmepatroon zichtbaar maken. We hebben het niet over het gewone hartritme, maar over de tijdspanne tussen de hartslagen. Bij bijvoorbeeld 60 slagen per minuut slaat je hart niet precies elke seconde. Het tempo versnelt en vertraagt, wat normaal is.

Dit tempo kan sterk wisselend en chaotisch zijn als een hortende, stotende auto in de file of geleidelijk en vloeiend als een mooie sinusgolf. In dit laatste geval spreken we van hartcoherentie.


Onze hartslag, hersengolven en ademhaling hebben allemaal een bepaald ritme. Bij hoge hartcoherentie gaan deze ritmes resoneren, daarbij gaan twee of meer trillingen van (bijna) gelijke snelheid elkaar treffen waardoor een vibratie ontstaat. In dat geval communiceren ons brein, hart, zenuwstelsel en hormoonsysteem optimaal, het lichaam verbruikt efficient zijn energie. Je voelt je prettig en kunt helder denken.

Meer weten? Lees hier meer over onze stressoplossingen

0 reacties op “Wat is hartcoherentie?
7 Pings/Trackbacks op "Wat is hartcoherentie?"
  1. […] Herken je dit? Zou je ook wel meer vanuit je hart willen leven? Begin dan met eens met te gaan “voelen” vanuit je hart. Dit kun je heel goed oefenen met behulp van hartcoherentietechnieken. Dit is een techniek waarbij je door regelmatig te ademen, je te concentreren op je hart en een positief gevoel uit je herinnering terug te halen, een coherent hartpatroon krijgt. Met deze technieken kun je met een oefentijd van 10 minuten per dag al een verandering te weeg brengen en het is makkelijk te integreren in het dagelijks leven. Je kunt het bijvoorbeeld in de auto doen, of als je op de bus wacht. Lees hier meer over hartcoherentie. […]

  2. […] bedoeld zijn voor mensen die worstelen met angst of depressie. Zo schrijft hij over het belang van hartcoherentie en is houdt hij een groot pleidooi voor EMDR, een methode/therapie met verrassende […]